طراحی سازه روسازسی(جاده):
طراحی مطلوب یک روسازی آسفالتی بخش جدایی ناپذیر عمر روسازی و توانایی آن برای ارائه عملکرد مورد نظر می باشد. متغییرهایی که درهنگام تعیین ضخامت روسازی ارزیابی می شوند، مشخصات قشر، مصالح سنگی، بار ترافیکی و فاکتورهای محیطی هستند. تعیین ضخامت آسفالت، یک فرایند ارزیابی است که اطمینان می دهد که بارهای ترافیکی توزیع شده و فشار و تنش های ایجاد شده در تمام سطوح در بستر جاده در محدوده قابل تحمل مصالح به کار رفته می باشد و انتخاب مواد برای سطوح مختلف و محاسبات ضخامت مورد نیاز را دربر می گیرد. ترافیک و قابلیت باربری یک روسازی آسفالتی تابعی از ضخامت مواد مصرف شده و سختی آن است. شرایط محیطی نیز، بر عملکرد سازه ای لایه های روسازی تاثیر می گذارد. رطوبت بر بستر جاده، لایه زیر اساس و یا لایه اساس تاثیر می گذارد، در حالی که دما بیشتر بر مخلوط آسفالتی تاثیر دارد.
معمولا” زیر اساس شامل مواد دانه بندی از قبیل سنگ ریزه می باشد همچنین می تواند مخلوطی از آسفالت متراکم به عنوان بخشی از روسازی تمام آسفالتی باشد. بستر روسازی شامل خاک غیرمتراکم یا لایه های خاکریز یا خاک محل متراکم می باشد. زیر اساس شامل 4 عملکرد است:
لایه سازه ای که بار را به بستر منتقل می کند.
ایجاد سطحی هموار برای عبور ترافیک و یا سطحی یکنواخت و هموار برای اجرای لایه آسفالتی بر روی آن.
به عنوان یک لایه عایق عمل کرده از یخ زدگی بستر محافظت می کند.
ایجاد لایه زهکش برای تخلیه آب از لایه های روسازی.
لایه اساس یا لایه اتصال دهنده، بخش اصلی و سازه ای یک روسازی آسفالتی را تشکیل می دهد. از این جهت به لایه اساس، لایه اتصال دهنده گفته می شود که در واقع لایه رویه را به لایه زیر اساس متصل می کند. واژه لایه اتصال دهنده بیشتر در استانداردهای اروپایی استفاده می شود. عملکرد لایه اساس، در واقه پخش بارهای وارده و انتقال آن به لایه های پایین تر، مانند لایه زیر اساس و بستر می باشد. این لایه باید در مقابل تغییر شکل ها و ترک های خستگی ناشی از بارگذاری مقاومت می کند. همچنین باید توانایی کافی برای تحمل تنش های وارده شامل تنش های ناشی از بارگذاری و تنش های حرارتی را داشته باشد. لایه اساس می تواند شامل یک لایه آسفالتی متراکم باشد. در مورد روسازی پارکینگ ها و روسازی های با ترافیک کم و جاده های فرعی، لایه اساس شامل یک لایه از مصالح سنگی دانه ای متراکم می باشد.
هدف از اجرای لایه رویه آسفالتی عملکردهای زیر می باشد:
مقاومت در برابر تغییر شکل های دائمی که به واسطه ترافیک ایجاد می شوند.
محافظت در برابر لایه های زیرین
مقاومت در برابر تاثیرات هوا، سایش های ترافیکی و فرسایش و خستگی
ایجاد سطحی مقاوم در برابر لغزندگی
افزایش کیفیت رانندگی